Phân tích Ai đã đặt tên cho dòng sông?

Mở bài ‘Ai đã đặt tên cho dòng sông?’

Hoàng Phủ Ngọc Tường là một cây viết kí điển hình của vhvn tối tân. Với loại hình kí, Hoàng Phủ Ngọc Tường bày tỏ trên từng trang văn vốn học vấn uyên bác và lối viết tài hoa. ‘Ai đã đặt tên cho dòng sông?’ là sản phẩm điển hình cho phong cách của Hoàng Phủ Ngọc Tường. Sản phẩm thể hiện được sự thẩm mĩ của con sông Hương, thế giới tự nhiên và con người xứ Huế. Với những trang văn “vừa giàu chất trí tuệ, vừa giàu chất thơ, nội dung thông tin về văn hóa lịch sử rất phong phú”.

Phân tích Ai đã đặt tên cho dòng sông? - Tác phẩm ai đã đặt tên cho dòng sông?
Tác phẩm ai đã đặt tên cho dòng sông?

2. Thân bài ‘Ai đã đặt tên cho dòng sông?’

Hoàn cảnh sáng tác:

‘Ai đã đặt tên cho dòng sông ?’ rút từ tập bút kí cùng tên , được phát hành năm 1984. Tập bút kí gồm tám bài viết về nhiều chủ đề. Có những bài rõ nét sử thi với động lực anh hùng, khen ngợi đất nước , con người Việt Nam. Có những bài nghiêng về mô tả môi trường tự nhiên. Qua đó tác giả thể hiện lòng làm việc với xứ sở đất nước và niềm kiêu hãnh về cổ truyền, phong tục tập quán, lịch sử của dân tộc. Nổi bật là những bài về Huế.

Trong số những bút kí đó, ‘Ai đã đặt tên cho dòng sông?’ là bài kí đặc sắc về con sông Hương. Con sông khơi gợi cảm hứng cho thơ ca , nhạc họa. Đã được tác giả Hoàng Phủ Ngọc Tường cảm nhận từ nhiều góc nhìn. Nổi bật là góc nhìn tâm linh, mang những đặc trưng của ‘phong tục tập quán Phú Xuân ‘.

  • Phân tích:
  • Chất trí lực của một bản ngã thông thái : viết về con sông hương, Hoàng Phủ Ngọc Tường trình bày một sự hiểu biết sâu rộng toàn diện : phong tục tập quán, lịch sử , địa lí, văn học nghệ thuật. Tác giả đã mang đến cho người đọc sách điện tử một lượng kiến thức phong phú. Để hiểu sâu hơn về sông hương và thế giới tự nhiên, con người Huế.

Sự thẩm mĩ của con sông hương từ góc nhìn địa lí:

– Cuộc hành trình của con sông : với thắc mắc gợi tìm ‘Ai đã đặt tên cho dòng sông?’ , với một vài bước chân đi khắp nơi, Hoàng Phủ Ngọc Tường đã quay trở lại cội nguồn và dòng chảy của con sông Hương:

Ở thượng nguồn con sông Hương mang cái đẹp kỳ vĩ : chảy “rầm rộ giữa bóng cây đại ngàn, cuộn xoáy như con lốc vào những đáy vực bí ẩn…”; “phóng khoáng và man dại”

Rời đi khỏi núi rừng, con sông hương chuyển dòng. Che giấu hành trình gian truân giữa lòng Trường Sơn, “ném chìa khóa trong những hang đá dưới chân núi Kim Phụng”

-> Sự thẩm mĩ rất mạnh, kỳ vĩ của con sông Hương giữa rừng già ít ai biết đến.

Chảy qua vùng núi rừng, con sông Hương trở thành nền nã, ‘ uốn mình với các đường cong thật mềm ‘. ‘ sông mềm như tấm lụa ‘ , êm ả trôi đi giữa hai dãy đồi hiên ngang như thành quách. Chảy qua những lăng tẩm khổng lồ, chảy qua chùa thiên mụ và ‘ những xóm làng trung du xanh thẳm tiếng gà ‘.

-> con sông hương trở thành ‘người mẹ phù sa’ mang sắc đẹp ‘dịu dàng và trí tuệ’.

Giữa lòng thành phố Huế , sông trở thành yên tĩnh, trôi thật chậm . In bóng cầu tràng tiền xa trông nhỏ bé như ‘những vành trăng non ‘.

Xuôi về cồn Hến ‘suốt năm lơ mơ trong sương khói’. Hòa với màu xanh của thôn Vĩ Dạ, con sông Hương mang nét đẹp kì ảo, lơ mơ. Và thật thảng thốt, trước thời điểm rời đi khỏi hoàng thành Huế. Con sông Hương ‘đột xuất rẽ dòng để gặp lại thành phố lần cuối’. Tác giả dùng giải pháp nhân cách hóa để nội tâm hóa hình dạng của con sông : ‘là vì nỗi lưu luyến, cả một ít buông lơi kín kẽ của tình yêu’

– Con sông hương và môi trường tự nhiên huế : men theo dòng chảy của con sông hương, ta thấy những bức họa môi trường tự nhiên đẹp mượt mà:

Chất thơ của một ngòi bút tài hoa :

Chất thơ toát ra từ những bức ảnh đẹp. Từ độ nhòe mờ của điển hình nghệ thuật: ‘những xóm làng trung du bát ngát tiếng gà’, ‘lập lòe trong đêm sương những ánh lửa thuyền chài của một linh hồn mô tê xưa cũ…’; qua cách ví von hình dung phóng đãng : ‘Chiếc cầu trắng của thành phố in ngần trên nền trời nhỏ nhắn như những vầng trăng non’.

Chất thơ còn lóng lánh ở cách Hoàng Phủ Ngọc Tường pha điểm ca dao, lời thơ Tản Đà, Cao Bá Quát, Bà Huyện Thanh Quan.

Chất thơ còn toát lên từ đề bài bài kí gợi mãi những âm vang lắng đọng của con sông : ‘ai đã đặt tên cho dòng sông ?’

3. Kết bài

Chất trí lực và chất thơ và hòa hợp trong kết quả của Hoàng Phủ Ngọc Tường lập ra cung cách độc đáo của tác giả này.

Đây không chỉ là một trong các sản phẩm hay nhất viết về con sông Hương mà lại là bút kí độc đáo vào hàng đầu của VHVN tối tân.

>> Xem thêm: Phân tích sóng Xuân Quỳnh

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *